0-24 AYLIK BEBEKLERDE UYKU DÜZENİ



1-3 Aylık Bebeğin Uyku Düzeni
Bebeklerin uyku düzeni nasıl değişir?

Üç aylıkken bebekler gece 9 saat ve gündüz üçe bölünmüş olarak 6 saat yani toplam 15 saat uyurlar. 6 aylıkken gecede kabaca 2′şer saatlik 2 kez hafif uyku ve kalan sürede derin gece uykusu uyurlar ve 9 aylık olduğunda ise hafif uykuların süresi 30 dakikaya iner ve toplam uyku süresi 14 saat olur. Bebeğiniz bir yaşına girdiğinde günlük uykusu yaklaşık 13-14 saat ve bunun 11 saati gece uykusu haline gelecektir.Sabırlı olun, zaman dediğiniz çabuk geçiyor.

Gece ve gündüzü ayırt etme

Çok zor olsa da bazı bebekler gece kuşudur. İlk günlerde pek birşey yapamazsınız ancak bebeğiniz iki haftalık olduğunda ona gece ve gündüzü ayırt etmeyi öğretebilirsiniz, öğretmelisiniz de aksi düşünülmemeli. Gündüz uyanık olduğunda onunla mümkün olduğu kadar çok oynayıp onu oyalayın, evi ve odasını aydınlık hale getirin ve günlük olağan sesleri (örneğin telefon , TV veya radyonun sesi gibi) azaltmaya çalışmayın ve besledikten sonra uyumaya başlarsa uyandırın.Geceleri ise onu beslemek için yanına gittiğinizde oyun yapmayın. Odanın ışıklarını ve sesleri azaltın ve onunla konuşmak için fazla zaman harcamayın. Biraz direnecektir ama siz kararlı olursanız çok da karşı koyamayacak, teslim olacaktır.

Bebeğinizin uykusunun geldiğini nasıl anlarsınız?

Yeni doğan bebekler 6-8 haftalık olana kadar bir kerede iki saatten fazla uyanık kalamazlar. Şayet uykusu geldiğinde onu yatağına yatırmakta gecikirseniz çok yorulacak ve uykuya dalmakta zorlanacaktır. Bu yüzden bebeğinizin uykulu olduğunu anlamalısınız. Gözlerini ovuşturma, kulağını çekme, gözlerinin altında karanlık halkalar oluşması gibi belirtiler bebeğinizin uykusunun geldiğini gösteren habercilerdir. Kısa bir süre sonra altıncı hissinizin de desteğiyle bebeğinizin uyku düzenini ve ne zaman uykusu geldiğini içgüdüsel olarak anlayabileceksiniz.

Yenidoğan bebeğinizin uykusu

Yeni dünyaya gelen bebeğiniz ilk haftalarda günde 17-18 saat uyur. Bu uyku aralığı 3. ayda günde 15 saate düşer. Ancak bu uyku hiçbir zaman gece olsun gündüz olsun aralıksız olarak 2-3 saati geçmez.Yani şunu bilmelisiniz ki bu dönemde siz de hiçbir zaman 2-3 saatten fazla aralıksız uyuyamazsınız. Ya beslemek için, ya altını almak için veya sadece oynamak için uykunuz mutlaka bölünecektir. Bu durum çoğu bebekte 5.-6.aya kadar sürer.Bu süre içinde size düşen görev bebeğinizin uyku alışkanlıklarını yerleştirebilmek için alıştırmalara başlamaktır.

Bebeğiniz uykusu geldiğinde gözlerini ovuşturmak, kulaklarını çekiştirmek gibi birtakım hareketler yapar. Bu hareketleri siz keşfedeceksiniz.

Diğer yandan da bebeğinize gece ve gündüzün farkını öğretmeye başlayın.Buna 2 haftalıkken başlayın.Gündüz onunla oynayın, konuşun, ilgilenin. Gece uyku vakti geldiğinde ışıkları kapatın, oynadığınız oyunları mümkün olduğunca yavaşlatın. Onun ilgisini çekecek tüm aktiviteleri mümkün olduğunca durdurun veya sınırlayın. Çamaşır, bulaşık makinesi vs. aletleri çalıştırmayın.

6-8 haftalık olduğunda bebeğinize kendi kendine uyuma şansı tanıyın. Onu yatağına yatırın ve uyutmak için çaba sarfetmeyin, kucağınıza almayın veya sallamayın.

4-6 Aylık Bebeğin Uyku Düzeni
4. ayda uyku konusunda temel sorun bebeğinizin gece uyku düzenidir. Dört aylık bebek, bırakıldığı yerde uyumalı ve uykusu ortalama 8 saat kesintisiz sürmelidir. Bebek için “kesintisiz uyku”nun anlamı, derin uykudan hafif/yüzeysel uykuya geçiş aşamalarını uyanmadan atlatmasıdır. Hafif uykuya geçen bebek, ağlar, sesler çıkarır, yatakta döner, ama unutmayın, tüm bunlar olurken hala uyumaktadır ve uyku içi bu geçiş aşamalarında kendi kendini sakinleştirerek/rahatlatarak derin uykuya geçmeyi öğrenmelidir. Bebeğin uyumayı “öğrenmesi” konusunda siz ailelere önemli bir görev düşüyor; bebeklerin mutlak anne baba desteğine ihtiyaçları vardır ama anne-babaların çoğunlukla yaptıkları hataların başında bebeğin sesini duyar duymaz onu kucaklarına alıp, kendi kendilerine derin uykuya geçmelerine engel olmaktır. Bu yanlış yaklaşım, 3-4 saatte bir hafif uykuya geçen bebeğin her seferinde uyanma ve beslenmeye alışması ve bunu rutin uykunun bir parçası olarak algılamasına neden olur. Bu alışkanlık yerleştiğinde de ilerleyen aylarda değiştirmek çok zor olur.

Uzmanlar bebeğiniz 4-6 aylık olduğunda ve en az 5,5 kilo ağırlığında ise gece uykusu eğitimi vermenizi öneriyor. Çünkü bebeğinizin gece boyunca uyumayı öğrenmesi sağlıklı gelişimi için gereklidir. Bebeğinizin gündüz boyunca karşılaştığı öğrenme deneyimlerinden faydalanabilmesi, aktif, mutlu ve dikkatli olabilmesi için gece uykusu son derece önemli ve mutlaka bebeğe öğretilmelidir. Gece uykusu konusunda zorlanmanız halinda konunun uzmanlarıyla irtibata geçebilir, sizi yönlendirmesini talep edebilirsiniz.

7-9 Aylık Bebeğin Uyku Düzeni

Bu aylarda bebekler günde 14 saat uyumak ister ve bir kerede 7 saat gibi uzun bir süreyle uyuma yeteneğini kazanmıştır. Gün boyunca biri sabah biri akşamüstü olmak üzere 1.5-2 saatlik kısa uykuları olabilir. Bebeğiniz günde üç kez kısa uykular uyuyorsa endişelenmeyin. Unutmayın gündüz ve gece uykuları için belli saatler uygulanması bebeğinizin uyku düzeninin oturtulmasına yardımcı olur.

Bu aylarda da bebeğinizin uyku düzenini oturtmak için öncelikle bir gece uykusu rutini oluşturmak oldukça önemli ve gereklidir. Ilık bir banyo, sonrasında bebek yağı ile yapılan bir masaj,sessiz sakin bir oyun, hikaye okumak, ninni mırıldanmak gibi. Ancak bütün bunları her gece aynı sırayla yapmaya özen göstermelisiniz. Bebeğiniz aynı sırayı takip etmekten hoşlanacaktır.

Bu dönemde yatma zamanı için daha önceden geliştirdiğiniz alıştırmaların faydasını göreceksiniz. Artık önceden alıştırdığınız gibi pijamaları giydirdiğinizde , hikaye okuyup ninni söylediğinizde uyku zamanının geldiğini kabul edecektir. Her gün aynı saatte gündüz uykularına yatmasını sağlayın.

10-12 Aylık Bebeğin Uyku Düzeni

Bu aylarda bebeğiniz artık geceleri 10-12 saat ve gündüzleri de iki kez 1.5-2 saat uyur. Bebeğinizin yeterince uyuyup uykusunu aldığından emin olmalısınız çünkü uyku bebeğinizin gelişimi için oldukça önemlidir. Sabit uyku düzenine ve bebeğinizi hemen hemen hep aynı saatlerde uyutmaya özen gösterin. Eğer bu düzeni kaydırırsanız gece uykuya dalması güçleşip daha sık uyanabilir. Daha önceki aylar için de söylediğimiz gibi banyo yaptırmak, banyo sonrası bebek yağı ile masaj yapmak, masal okumak, sessiz bir oyun oynamak gibi. her gece aynı rutini aynı sırayla yaptığınızdan emin olun. Her zaman belirttiğimiz gibi bebekler düzenden hoşlanır ve sırada ne olduğunu bilmek onları mutlu eder. Eğer banyo yapmaktan hiç hoşlanmıyorsa bu aktiviteyi başa koyup ilk önce onu tamamlayabilirsiniz. Masal sevmiyorsa ona şarkı mırıldanabilirsiniz.

Bebeğinizin gece uykusu düzeni gibi gündüz aktivitelerini de düzene sokarsanız bebeğiniz gece rutinini daha kolay kabullenir. Eğer hep aynı saatlerde yer, oynar, uyur ve aynı zamanda yatağa giderse daha rahat uyur. Bebeğinize pek çok yeteneği kazanmasında yardımcı olduğunuz gibi uykuya kendi kendine dalması konusunda da yardımcı olabilirsiniz. Bu aylardaki olası sorunların başında bebeğinizin yeni öğrenmeye başladığı ve çok zevk aldığı oturmak, yuvarlanmak, yerde sürünmek ve hatta birkaç adım atmak gibi aktivitelerden uzak kalmak istememesi gelecektir. Bu başarılar onu çok heyecanlandıracak ve uyumak istememesine, uyusa bile uyanıp yeniden pratik yapmak istemesine sebep olacaktır. Kendini sakinleştirip uykuya dalamazssa ağlamaya başlayacaktır. Bebeğinizi gece uyanıp bu heyecanla bulduğunuzda beslemenizin asla bir yardımı olmayacak hatta bu durumu daha da zorlaştıracaktır. Gelişiminin doğal bir parçası olan sizden ayrı kalma korkusu da sizi özlemesi, geri dönüp dönmeyeceğiniz konusunda huzursuz olması gibi siz odasına gidip sakin bir şekilde onunla konuştuğunuzda geçecek ve rahatlayıp uykuya dalacaktır.Bu konuda en çok siz ona yardımcı olabilirsiniz.

13-18 Aylık Bebeğin Uyku Düzeni

Biriciğiniz artık bebeklikten çıkıp bir çocuk oldu ancak hala küçüklüğündeki kadar uykuya ihtiyacı var. İki yaşına kadar 11 saati gece olmak üzere günde 13-14 saat uyuması gerekli.Hala gündüz iki kısa uykuya ihtiyaç duyar ama 18 aylık olduğunda günde bir kez akşamüstü 1.5-3 saat arası uyku çocuğunuz için yeterli olacaktır. 4-5 yaşına kadar onun bu düzeni devam etmelidir. Gündüz iki kez yattığı uykusunun bir tanesinden vazgeçmesi zor olabilir. Bundan dolayı uzmanlar geçiş döneminde bir süre bebeğinizin gece ne kadar uyuduğuna dikkat ederek bir veya iki gündüz uykusu ayarlamanızı ve gündüz bir kez uyuduğunda gece uykuya erken yatırmanızı tavsiye ediyorlar.

Hayatının bu ilk yıllarında çocuğunuzun uykularının sürekli bir düzene oturmasını beklemeyin. Çocuğunuz bir kaç ay boyunca geceleri düzenli uyuyup, sonra tekrar ilk doğduğu günlerdeki gibi geceleri sıklıkla uyanmaya başlayabilir. Bu durumda en iyi kozunuz bebeğiniz yaklaşık altı aylıkken başladığınız stratejileri sürdürmektir. Gece uykusu rutini; banyo yaptırmak,  masaj yapmak, masal okumak, ninni mırıldanmak gibi, bunlar bebeğinizi sakinleştirip uyumasına yardımcı olacaktır. Yalnız unutmamanız gereken en önemli nokta bütün bu aktiviteleri hep aynı sırayla ve oldukça sakin ve huzurlu hareketlerle uygulayıp bebeğe gece uykusunun huzur ve mutluluk verici olduğunu hissettirmek gerekir. Bebekler ve çocuklar düzeni sever, aktivitelerin hep aynı sırayla yapılması ve arkadan ne geleceğini bilmeleri onları heyecanlandırır ve mutlu eder.

Günlük aktivitelerde de hep aynı sıra ve saatleri uygulamaya ihtimam gösterin, bu düzeni benimsediğinde uyku vaktini daha kolay kabullenecektir. Bebeğinizin uykuya her gece kendisinin dalmasına önem verin ve bunu destekleyin. Uyuyabilmesi için sallanma ya da ninni söylenmesi gibi aktivitelere ihtiyaç duymaması gerekmektedir. Eğer uyuyabilmesi için özel bir aktiviteye ihtiyaç duyuyorsa gece her uyanışında aynı aktiviteyi sağlamadan tekrar uykuya dalamayacaktır.Bu yaştaki bebeğiniz geceleri uykuya dalma güçlüğü veya gece sık uykudan uyanma gibi sorunlar yaşayabilir. Bu problemlerin genel sebebi artık ayağa kalkıp yürüyebiliyor olmasındandır. Uyumak istemezse uzmanlar bebeğinizi birkaç dakika süreyle yatağında bırakmanızı ve sakinleşmesini beklemenizi öneriyor.

• Bebeğin kendi kendine uyumasını öğretmek adına ağlamasına göz yummak doğru mudur?

Bebeğinize yalnız uyumayı öğretirken tabii ki duygularını da gözardı etmemeniz gereklidir. Bebekler tek başlarına uyumayı öğrenmeleri için ağlamaya terk edildiklerinde ailelerinin onları sevmedikleri hissine kapılırlar. Ağlamayı kestiklerinde sebep yardımın geleceğinden ümidi kesmiş olmalarıdır. Bebeğinizin uykusunun geldiğini gördüğünüzde yatağına koyun ve ona şarkı mırıldanın, sırtını okşayın ve huzurlu olmasını sağladıktan sonra odadan ayrılın. Eğer ağlarsa yeniden odasına gidip onu biraz daha rahatlatıp sakinleştirerek tekrar çıkabilirsiniz.İlk yıl içinde bunu pek çok kez yapmanız gerekebilir. Bebeğiniz onun ihtiyaçlarına cevap verdiğinizi ve size güvenebileceğini öğrenip huzur içinde uykuya dalabilir. Bebeğiniz ne kadar sizin onun ihtiyaçlarınıza cevap vereceğine inanırsa o kadar az ağlayacak ve huzurlu bir şekilde uykuya dalacaktır.

Eğer çocuğunuz gece her uyanışında sizden alaka görmeye alıştıysa, onu yavaş yavaş bu durumdan vazgeçirmeye başlamalısınız. Örneğin gece uyandığı saatlerde sakinleştirmek için onu sütle beslemek yerine, sadece su verin ya da hiçbirşey vermeden tekrar uyutmaya çalışın. Geceleri uyandığında onu oyun oynamaya alıştırdıysanız, buna devam etmeyin. Odasındaki ışığı yakmadan, onu kucağınıza almadan sadece konuşarak rahatlatmaya çalışın

19-24 Aylık Bebeğin Uyku Düzeni

Bebeğiniz artık gece 10-12 saat, akşamüstleri ise bir kez 1.5-3 saatlik uyku ihtiyacı duyar.

Bazı bebekler 2 yaşına kadar günde iki kez gündüz uykusu uyumaya ihtiyaç duyarlar. Sizin bebeğiniz de onlardan biri ise onunla savaşmayın, uyumasına izin verin.

Bu yaşta bebeğinizin hala kötü uyku alışkanlıkları varsa bunları değiştirmeye çalışın. Bebeğiniz hala sallanarak, kucakta veya ninni ile uyuyorsa artık bunları değiştirmenin zamanı çoktan geldi. Bebeğiniz bu aktiviteler olmadan uyuyamıyorsa size bağımlı demektir ve gece de uyanınca size ihtiyaç duyacaktır. Uzmanlar şöyle bir örnek veriyor; siz yastığınıza başınızı koyup uyursunuz. Gecenin yarısında uyanıp yastığınızın başınızın altından alınmış olduğunu görseniz ne tepki verirsiniz? Aynı şekilde bebeğiniz de mesela gece uykuya hep müzik CD’si dinleyerek dalıyor ise gece yarısı uyanıp müziği duyamayınca ne olduğunu düşünür ve yeniden uykuya dalmakta güçlük çeker. Bunun önüne geçmek adına bebeğinizi uykusu geldiğinde henüz tam uyumamışken yatağına yatırıp kendi kendine uyuması için yalnız bırakmalısınız.Bu aylarda çocuğunuz oluşturduğunuz alışkanlıkları yıkabilmek için çeşitli hilelere başvurabilir.